Tâm lý chờ đợi với đồng tiền: chiết khấu thời gian, nắm giữ lâu, chờ giá, thương lượng và quyết định lớn.
Chờ đúng lúc: quyết định & tiền bạc
Chiết khấu theo thời gian là việc ta tự hạ giá món lợi đến muộn. Con người gắt với khoảng chờ gần, dễ dãi với khoảng xa, nên kế hoạch tiền bạc hay đổ vỡ.
Chờ đúng lúc: quyết định & tiền bạc
Save More Tomorrow của Thaler và Benartzi cho người lao động cam kết trích một phần các lần tăng lương sau này; tỉ lệ để dành tăng từ khoảng 3,5% lên 13,6%.
Chờ đúng lúc: quyết định & tiền bạc
Xem tài khoản đầu tư mỗi ngày làm ta thấy nhiều ngày lỗ hơn, đau hơn và dễ quyết định vội. Benartzi và Thaler gọi đó là ngại lỗ cận thị, đặt tên năm 1995.
Chờ đúng lúc: quyết định & tiền bạc
Barber và Odean theo dõi khoảng 66.000 hộ đầu tư ở Mỹ 1991–1996: nhóm mua bán nhiều nhất lãi ròng thấp hơn rõ, do phí giao dịch và sự tự tin quá mức.
Chờ đúng lúc: quyết định & tiền bạc
Dow Jones đỉnh 1929 phải khoảng 25 năm mới về lại, Nikkei đỉnh 1989 phải tới 2/2024, VN-Index đỉnh 2007 tới đầu 2018. Chờ được cần chuẩn bị từ trước.
Chờ đúng lúc: quyết định & tiền bạc
Chờ giá giảm đáng làm khi món đồ có chu kỳ giá, chưa cần dùng ngay và cái giá chờ nhỏ hơn số tiết kiệm. Vé Tết, thuốc, đồ an toàn thì thường không nên chờ.
Chờ đúng lúc: quyết định & tiền bạc
Ngủ một giấc trước quyết định lớn có ích vì cảm xúc kịp lắng và có thời gian hỏi thêm; còn thuyết suy nghĩ vô thức của Dijksterhuis thì lặp lại chưa thành.
Chờ đúng lúc: quyết định & tiền bạc
Mô hình mặc cả Rubinstein 1982 cho thấy bên kiên nhẫn hơn nhận phần lớn hơn. Ngoài đời, sức chờ đến từ phương án dự phòng và việc không bị thời hạn dí sát.
Chờ đúng lúc: quyết định & tiền bạc
Giận làm ta liều hơn, buồn làm ta mua đắt bán rẻ. Với nghỉ việc, chia tay hay bán nhà, hãy đặt khoảng chờ; riêng khi có bạo lực thì rời đi và tìm giúp ngay.
Chờ đúng lúc: quyết định & tiền bạc
Sầu riêng ghép cho trái bói khoảng năm 4–5, cà phê năm 2–3, cao su 6–7 năm mới cạo mủ. Độ trễ ấy khiến giá nông sản lên xuống theo chu kỳ mạng nhện.
